سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
182
اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)
مؤنث غائب / لا تضربانّ / البته البته نبايد بزنند دو زن غائب در زمان حال / لا يضربنانّ / البته البته نبايد بزنند زنان غائب در زمان حال / لا تضربنّ / البته البته نزن تو يك مرد حاضر در زمان حال مذكر حاضر / لا تضربانّ / البته البته نزنيد شما دو مرد حاضر در زمان حال / لا تضربنّ / البته البته نزنيد شما مردان حاضر در زمان حال / لا تضربينّ / البته البته نزن تو يك زن حاضر در زمان حال مؤنث حاضر / لا تضربانّ / البته البته نزنيد شما دو زن حاضر در زمان حال / لا تضربنانّ / البته البته نزنيد شما زنان حاضر در زمان حال متكلم وحده / لا اضربنّ / البته البته نبايد بزنم من در زمان حال متكلم مع الغير / لا نضربنّ / البته البته نبايد بزنيم ما در زمان حال تذكار : قبل از نون تأكيد اگر فعل مفرد باشد آخرين حرفش يعنى ماقبل نون بايد مفتوح باشد مگر در مفرد مؤنث حاضر كه مكسور است و آن به جهت اينستكه در اصل لا تضربينّ بوده التقاء ساكنين مىشود بين ياء و نون اوّل قاعده اينستكه اولى از ساكنين را حذف مىكنند و ما همچنين كرديم كسره باء دلالت مىكند كه محذوف ياء بوده است و اگر فعل جمع باشد ماقبل نون بايد مضموم باشد و جهت آن اينستكه در مثال لاتضربونّ مثلا باز التقاء ساكنين مىشود بين واو و اوّل نون واو را حذف مىكنيم و ضمّه باء دالّ است كه محذوف واو بوده و همچنين است در سائر صيغ جمع مگر جمع مؤنث حاضر و جمع مؤنث غائب كه در اين دو صيغه به لحاظ اينكه نون ضمير در اصل فعل محفوظ است فلذا چون بعد از الحاق نون تاكيد ثقيله اجتماع سه نون مىشود و آن بمراتب ثقيل و صعب القرائه است براى رفع اين ثقالت الفى بين نون ضمير و نون تاكيد ثقيله اضافه كردهاند . نكته ديگر كه در اينجا قابل توجّه است اينستكه نون تاكيد ثقيله در تمام چهارده صيغه مفتوح است مگر در جائى كه بعد از الف واقع شود مثل